Veranderingen in 2026 voor opdrachtnemers

In het ledenbestand van HR & Communicatie zijn er veel zzp’ers en ondernemers die werken als interim-HR-manager en -HR-communicatieprofessional. Zodra zij voor een opdracht worden benaderd, houden interimmers de handhaving van de wetgeving op schijnzelfstandigheid in de gaten. Wat verandert er in 2026?

De nieuwe wet DBA waarin alle regelingen over werken als zzp’er zijn vastgelegd, wordt pas in 2029 of 2030 verwacht. Tot die tijd wijzigt er wel het een en ander. We geven je een overzicht van de huidige stand van zaken.

1. In de eerste nieuwsbrief in 2026 van ZZP Nederland wordt uitgelegd wat er komend jaar verandert voor zelfstandig ondernemers. Bijvoorbeeld dat de zelfstandigenafstrek weer verder omlaag gaat en de belastingtarieven over je inkomen veranderen licht.
2. Ook de Kamer van Koophandel geeft uitleg aan de nieuwe wetten en regels voor ondernemers vanaf januari 2026. Rijd je in een auto die op naam van je bedrijf staat? De KvK legt je uit wat er verandert in de motorrijtuigenbelasting. Ook vervalt bijvoorbeeld het loonkostenvoordeel voor oudere werknemers (56+).
3. Op het Ondernemersplein van de Rijksoverheid wordt uitgelegd wat precies schijnzelfstandigheid is en hoe de handhaving door de Belastingdienst eruit ziet.

Onzekerheid over handhaving door Belastingdienst

Voor de meeste HR-professionals was duidelijk dat 2025 een overgangsjaar was om te wennen aan de handhaving door de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid. Die overgangsperiode is deels verlengd. Dat schept verwarring, want hoe zit het dan nu precies met inhuur van zzp’ers?

Er blijken misverstanden te zijn over de Wet DBA. Deze is in 2016 in werking getreden na afschaffing van de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). De Belastingdienst heeft sinsdien de taak om te handhaven op schijnzelfstandigheid en deed dat ook, maar legde alleen boetes op aan ‘kwaadwillenden’. De controle betrof vooral de aangiftes loonheffingen. Bij zzp’ers werd via steekproeven gecontroleerd of deze ten onrechte als ondernemer aangifte hadden gedaan.

Wat verandert er in 2026?

Wat er vorig jaar veranderde, is dat de Belastingdienst naheffingen loonbelasting en sociale premies kan opleggen als schijnzelfstandigheid is vastgesteld. Die naheffingen worden alleen opgelegd voor werk dat na 1 januari 2025 is verricht. In 2026 blijft veel hetzelfde als vorig jaar:

• Reguliere controles
• Risico op naheffing
• Risico op eventuele claims (van werknemers)

Dit jaar kunnen er wél zogenoemde vergrijpboetes worden opgelegd als er sprake is van aantoonbare ‘opzet of grove schuld’. Bijvoorbeeld als een bedrijf al eerder waarschuwingen van de Belastingdienst heeft gekregen maar die negeert. De Belastingdienst legt uit hoe zij een arbeidsrelatie beoordeelt, of er sprake is van loondienst of niet.

Pas na 2026 verlopen de handhaving en controles op de arbeidsrelatie weer op een ‘normale’ manier en is er geen gewenningsperiode meer.

Dit is een samenvatting van de uitleg op het platform HRMorgen, waar je het hele artikel kunt lezen. Bekijk vooral de tabel onderaan, waarin de kenmerken die horen bij een zzp-opdracht en die bij loondienst horen, naast elkaar zijn gezet.