Berichten

De voor- en nadelen van onbeperkt verlof die iedereen echt moet weten

Het is een trend om je als werkgever aantrekkelijker te maken door medewerkers een onbeperkt aantal vakantiedagen te bieden. Een mooi gebaar. Maar laten we eens kijken naar de voordelen én de nadelen.

Lees meer

Interview met René Brouwers van Great Place to Work® Nederland: ‘Zet je mensen op de eerste plaats’

We willen van elke organisatie een prachtige werkplek maken door op het vlak van HR & Communicatie kennis en mensen te verbinden. Dit kunnen en willen we niet alleen doen. We werken samen met partners. Zij steunen ons financieel én inhoudelijk met kennis en tijd. Graag stellen we aan jullie voor René Brouwers, directeur van Great Place To Work®:

Wie zijn jullie?

‘Bij Great Place to Work® gaan we op een duurzame wijze met organisaties aan de slag met goed werkgeverschap. Wij geloven dat vertrouwen, trots en plezier de essentie zijn voor een goede werkrelatie. We werken daaraan met onze klanten op basis van onderzoek. We zijn partner in hun ontwikkeling en bekronen de succesvolste werkgevers met een plek op de lijst van Best Workplaces in Nederland.’

‘Great Place to Work® Nederland is onderdeel van een wereldwijd netwerk van 52 nationale kennisinstituten. We werken met bedrijven, non-profitorganisaties en overheidsinstanties in 57 landen op alle continenten. Wij geloven dat iedere organisatie een Great Workplace kan zijn: van groot tot klein, van multinational tot familiebedrijf, van IT tot productie en van consulting tot retail.’

‘In oktober 2016 werd ik directeur van Great Place to Work® in Nederland. Een passende en ook uitdagende overstap na jaren als HR-manager actief te zijn geweest in een grote zorgorganisatie. We zijn met ons kleine team van 12 vaste medewerkers een zelfsturende organisatie, waarbij ik verschillende rollen heb: als consultant, mede-ontwikkelaar van de organisatie zelf, en het gezicht naar buiten toe. Mijn ondernemerschap kan ik hier op een hele nieuwe manier inzetten maar mijn fundamentele uitgangspunt is steeds dezelfde gebleven: de mensen op één zetten.’

Wat is jullie visie op HR-communicatie?

‘De essentie van onze visie is vertrouwen. Dat is de basis voor goed werkgeverschap van iedere onderneming en elke prettige werkplek. Al sinds de oorsprong van Great Place to Work® begin jaren tachtig blijven onderzoeken uit allerlei hoeken en over de hele wereld bevestigen dat vertrouwen de meest onderscheidende factor is voor de Best Workplaces. Daarbij tellen twee andere factoren ook nadrukkelijk mee: de relaties van medewerkers onderling, ofwel het plezier op de werkvloer, en de relatie die de medewerker ervaart met het werk, ofwel trots. We bouwen aan een betere wereld door vertrouwen, trots en plezier binnen organisaties te vergroten.’

‘Wij baseren ons op zowel de evaluatie van werkgeversbeleid als de positieve beoordeling door medewerkers – de samenhang daartussen laat zien dat een hoge score geen ‘lucky shot’ is van een organisatie waar de medewerkers toevallig dat jaar lekker in hun vel zitten en de boel soepel loopt. Wat opvalt in onze onderzoeken is dat de top-scorende organisaties zich steevast onderscheiden op dezelfde punten: het management staat open voor feedback en betrekt medewerkers in besluiten over het werk: transparante communicatie op de werkvloer.’

‘De impact van HR en communicatie op de organisatiecultuur is groot, want de manier waarop HR-communicatie aansluit op de beleving van de medewerkers maakt dat je beleid daadwerkelijk effect heeft.’

Waar, wanneer heb je onlangs nog HR-communicatiekennis gedeeld?

‘Onlangs organiseerden wij een sessie voor relaties en hier deed ik een stevig voorstel: vervang je HR-plannen door een Culture Audit. Dit is een scan op “bewijsmateriaal” dat aantoont hoe het gevoerde beleid werkt in de praktijk. We kijken daarbij naar negen terreinen die invloed hebben op succesvol beleid in een organisatie.’

Vervang je HR-plan door de Culture Audit

‘Zo’n scan is daarmee nadrukkelijk niet een checkmoment – doen we het nu goed? – maar een basis voor de verdere ontwikkeling van de organisatie. Het helpt je bij het maken van keuzes in je strategie. Ik ben me door mijn werk bij Great Place to Work® nog bewuster geworden dat je wel een fantastisch HR-plan kunt schrijven, maar dat het pas echt belangrijk is om aan te haken bij de dagelijkse praktijk en daarop te sturen vanuit HR om een echt succesvolle strategie uit te voeren.’

‘Wat is de daadwerkelijke impact van je HR-plannen op medewerkers, en wat is de samenhang tussen je beleid en de tevredenheid op de werkvloer? Het is belangrijk dat we management, HR- en communicatieprofessionals hier nog meer bewust van maken. Het doel van onze scan is dat je het HR-beleid veel beter laat aansluiten op de behoeften van de medewerkers. Wat leeft er echt?’

Welke tip wil je de leden van HR & Communicatie geven?

‘Ik vind dat HR-communicatie een onderschat thema is. Daarom adviseer ik zowel HR- als communicatieprofessionals om altijd goed aangehaakt te blijven, onderling en met het management. Goed werkgeverschap start met een bewustwordingstraject. De aanjagers van de ontwikkeling van goed werkgeverschap zijn precies de HR- en communicatieprofessionals.’

Voor welke vragen kunnen onze leden bij jullie terecht?

‘Wat ik het meest interessant vind is het samen verkennen van de vraag “Hoe zorg je nu dat je leert om vertrouwen als basis te kiezen voor je organisatieontwikkeling?” Deze vraag stel ik dan ook altijd graag. Ik vind niets leuker dan daarover met mensen in gesprek gaan, in een zaal vol mensen bij een congres maar ook in de directiekamer. Als jij ook nieuwsgierig bent naar oplossingen en antwoorden over wat je hierin te doen hebt, dan moet je ons zeker bellen.’

Great Place to Work®
Herengracht 124-128
1015 BT Amsterdam

T 020 260 06 94
E nl_info@greatplacetowork.com

www.greatplacetowork.nl
www.bestworkplaces.nl

Hoe het omarmen van tweerichtingsverkeer organisaties duurzamer maakt

Tussen organisaties en hun belanghebbenden zijn veel Chinese muren opgetrokken. Veilig beschut bestoken communicatieprofessionals van daaruit hun ‘doelgroepen’ met elke denkbare truc uit de PR- en reclamehandboeken, van priming tot framing en van overreding tot verleiding. Dit soort sluiproutes via het onderbewuste, intuïtieve brein kunnen op korte termijn best effectief zijn. Maar op lange termijn ondermijnen die shortcuts juist het vertrouwen, de optelsom van te veel niet waargemaakte verwachtingen.

Lees meer

Hoe de zorg aan nieuwe talenten komt

In het convenant ‘investeren in vernieuwende zorg’ geven een groot aantal partijen (o.a. Actiz, GGz, Patiëntenfederatie en Zorgverzekeraars NL) in niet minder dan zeven speerpunten aan dat het roer om moet. Naast grotere betrokkenheid van de patiënt en digitale zorg en innovatie, wordt er gelukkig ook geïnvesteerd in voldoende gekwalificeerde zorgverleners. Expliciet wordt benadrukt dat het vooral gaat om investeren in de zorg zelf, niet in grote systeemveranderingen.

Lees meer

Communicatie in de stijl van Ricardo Semler

Harvard-laureaat Ricardo Semler wordt alom geroemd om de revolutionaire manier waarop hij in de jaren tachtig zijn bedrijf Semco revitaliseerde. Van een roestige, kwijnende bureaucratie heeft Semco zich ontpopt tot een dynamische zelfsturende organisatie die blijft groeien. Semco is zeer winstgevend en de meest gewaardeerde werkgever van Brazilië. Per jaar verlaten niet meer dan 2% van de medewerkers het bedrijf. Welke rol speelt communicatie in Semler’s leiderschapsstijl?

Kort na de overname van het bedrijf van zijn vader in de jaren tachtig drong het tot Ricardo Semler door dat traditioneel leiderschap, met zijn hiërarchie en regels, Semco nergens ging brengen. Ervan overtuigd dat mensen alleen floreren als ze voldoende vrijheid ervaren om hun werk te doen op de manier zoals het hen beste lijkt, begon hij radicaal dingen te veranderen bij Semco. Wat nu volgt kan bij sommige lezers vage herinneringen oproepen aan oude marxistisch-leninistische (of misschien trotskistische) ideeën over arbeiderszelforganisatie. Dit is louter toeval. Semler is geen communist – au contraire – en Brazilië is geen Cuba.

Inhoud niet beschikbaar. b>
Accepteer cookiesdoor op Accepteren in de banner te klikken small>

Geen managers, maar coördinatoren

Semco heeft het aantal managementlagen teruggebracht van 12 tot 3. De personeelsterkte op het hoofdkantoor is verminderd met 75%. De hiërarchische piramide-organisatie is volledig opgedoekt (uitleggen waar deze door is vervangen – dynamische, concentrische cirkels – gaat mij boven de pet). Groeit een business unit tot meer dan 150 medewerkers, dan wordt deze opgesplitst. Productiemedewerkers zijn georganiseerd in grotendeels zelf-sturende productieteams. Er zijn geen direct verantwoordelijke managers van deze eenheden, er zijn alleen coördinatoren om de opwaartse en neerwaartse communicatie te stroomlijnen. Memo’s (inclusief rapporten) van meer dan één pagina zijn niet toegestaan en beginnen altijd met een krantenkop die meteen ter zake komt.

Nauwelijks hiërarchische macht

Uitzonderingen worden niet gemaakt. Medewerkers bepalen in hoge mate zelf wie hun collega’s en leidinggevende worden en hebben een belangrijke stem bij zakelijke beslissingen. Het afdwingen van beslissingen door hiërarchische macht aan te wenden wordt niet getolereerd. Leidinggevenden worden twee keer per jaar door hun teamleden beoordeeld en de scores worden voor iedereen zichtbaar gepubliceerd. Iedereen wordt aangemoedigd om jaarlijks dertig dagen vakantie en regelmatig sabbaticals op te nemen.

Het werkt!

Al die vrijheid heeft wel een prijs: de verantwoordelijkheid om prestaties te leveren, om anderen met respect te behandelen en om goed samen te werken. Ook kent Semco niet zoiets als een levenslang dienstverband. Wel wordt ruimhartig in de employability van medewerkers geïnvesteerd en moedigt het bedrijf hen aan om nieuwe kansen, binnen of buiten Semco, na te jagen. Grote vraag bij dit alles is natuurlijk: werkt het? Ja, Semco’s omzet groeide op indrukwekkende wijze van $ 4 mln in 1982 tot $ 212 mln in 2003 en het eind is nog niet in zicht. Het bedrijf is ook zeer winstgevend. En de werknemers houden van werken bij Semco. Niet meer dan 2% van hen verlaat het bedrijf elk jaar, vergeleken met meer dan 20% bij de meeste andere bedrijven.

Inzicht in wat mensen echt motiveert

Semler’s benadering lijkt intuïtief gebaseerd op de notie – die wordt ondersteund door recent onderzoek – dat werknemers sterker gemotiveerd worden door autonomie, meesterschap en betekenis (zie Daniel H. Pink) dan door de traditionele aanpak van wortel-en-stok. Anders dan bij de traditionele geestdodende assemblagelijnen in Henry Ford-stijl zijn werknemers bij Semco in teamverband verantwoordelijk voor de assemblage van complete producten, niet slechts een geïsoleerd onderdeel. Hierdoor ontlenen zij meer betekenis aan hun werk en ervaren zij meer autonomie en verantwoordelijkheid. Ook leren bijna alle productiemedewerkers verschillende productiegerelateerde taken, zoals het vaststellen van productiequota en het ontwikkelen van productverbeteringen onder de knie te krijgen. Zo lijken alle bovengenoemde voorbeelden van de Semco-stijl zorgvuldig te zijn uitgedacht om het gevoel van autonomie, meesterschap en betekenis van werknemers zo veel mogelijk te versterken.

Semco-stijl en interne communicatie

Semco geeft haar werknemers de ruimte en verwacht daar het nodige voor terug. Een dergelijk mensgericht paradigma verdient natuurlijk een minstens even niet-traditionele communicatieaanpak. De gebruikelijke oekazes van de afdeling corporate communicatie zouden dat aanstekelijke gevoel van autonomie immers alleen maar ondergraven. Dit is waar open communicatie in beeld komt. Open communicatie impliceert het vervangen van top-down corporate communicatie door multi-directionele corporate conversatie. Ofwel dialoog. In plaats van het formele organogram te volgen (dat bij Semco toch al niet meer bestaat) bewegen de communicatiestromen zich in alle richtingen, naar boven, naar beneden en zijwaarts. Maar een cultuur van authentieke en duurzame dialoog ontstaat echter niet vanzelf. Die heeft een gezond communicatieklimaat nodig om wortel te schieten. Met andere woorden: een veilige en vertrouwde omgeving die participatie en samenwerking stimuleert.

Een klimaat van openheid en vertrouwen

Het is duidelijk dat alles bij Semco draait om vertrouwen geven en ontvangen. Geen bazen, geen oekazes vanuit de top, geen interne audits, geen controle van tassen en werktijden en ga zo maar door. Semco is ook volledig transparant over zaken als salarissen, strategie, productiviteitscijfers per onderdeel, winstmarges en de uitkomsten van beoordelingen van alle leidinggevenden.

Een klimaat van participatie

“Semco’s filosofie is gebaseerd op participatie en betrokkenheid”, zegt Semler. Medewerkers hebben inspraak in bijna alles, ook in wie er worden aangenomen en bevorderd. Strategische thema’s worden openlijk bediscussieerd en werknemers kunnen zelfs stemmen over het overnemen van andere bedrijven. Symbolisch voor deze cultuur is de gewoonte dat bij vergaderingen van de Raad van Bestuur altijd twee stoelen worden opengehouden voor de eerste medewerkers die zich aanmelden. En nog eens twee stoelen zijn beschikbaar voor iedereen in een leidende rol “die de moeite neemt om op te dagen” in de woorden van Ricardo Semler.

Een klimaat van supportiveness

Opvallend genoeg komen we in Semler’s verhaal weinig tegen over supportiveness. Supportiveness gaat over de mate waarin medewerkers zijn gericht op teamwork en het ondersteunen van collega’s. Supportiveness wordt beschouwd als een belangrijke pijler van een gezond communicatieklimaat. Misschien is die afwezigheid deels een kwestie van prioriteit. Die lag voor Semler duidelijk bij het creëren van ruimte voor medewerkers door zoveel mogelijk knellende organisatiestructuren te elimineren. Deels lijkt het een kwestie van tussen de regels door lezen. Semco-geloofsartikelen als dienend leiderschap (mensen in hun kracht zetten) en job rotation (vergroten van begrip voor wat andere afdelingen doen) kun je immers ook beschouwen als aanjagers van supportiveness.

Waarom wordt niet ieder bedrijf gerund zoals Semco?

Semco is zeer succesvol en buitengewoon geliefd bij haar medewerkers. Dus waarom lijken er zo weinig bedrijven in Ricardo Semler’s voetsporen te treden? Is het gebrek aan geloof, gebrek aan urgentie, gebrek aan kansen of iets anders? Hoe zou jouw organisatie profijt kunnen hebben van de Semco-stijl?